Asansör motor değişimi nedir?
Halatlı elektrikli asansörlerde kabini hareket ettiren tahrik ünitesine halk arasında motor, teknik dilde makine denir. Eski asansörlerde çoğunlukla redüktörlü, yani dişli kutusu olan makineler bulunur. Motor değişiminde bu makine sökülür, yerine genellikle dişlisiz makine takılır; bu tip makinede motor, halatların sarıldığı kasnağı dişli kutusu olmadan doğrudan döndürür.
Dişli kutusunun ortadan kalkması, dişli yağı değişimi ve dişli aşınması gibi bakım kalemlerini azaltır; makine daha sessiz çalışır. Frekans kontrollü bir panoyla birlikte kullanıldığında kabin yumuşak kalkar, kat hizasında hassas durur ve sarsıntı belirgin biçimde azalır. Enerji tüketimi de eski dişli makinelere göre genellikle düşer; ancak kazancın büyüklüğü asansörün kullanım yoğunluğuna ve binanın yapısına bağlıdır.
Pano ile birlikte değişim ihtiyacı
Dişlisiz makineler hızlarını frekans invertörüyle ayarlar. Eski röleli kumanda panoları bu kontrolü sağlayamadığından motor değişimi çoğu projede kumanda panosu değişimiyle birlikte yapılır. Makine değişince halatların ve kasnağın durumu, hız regülatörü ve fren sistemi de yeniden gözden geçirilir. Yetkili servis bu kalemleri keşifte ayrıca belirtir. Beyan hızını veya yükünü değiştirecekseniz dikkat edin. 15 Ağustos 2004 öncesi monte edilmiş asansörlerde periyodik kontrolü yapan muayene kuruluşu TS EN 81-80 kurallarına uygunluk arar (Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 16/10).
Kimin için, ne zaman?
Motor değişimi genellikle şu durumlarda gündeme gelir: makinede ses ve titreşim artar, yağ kaçağı ve dişli aşınması tekrar eder, motor sargısı yanar ya da yedek parça bulunmaz. Sürüş konforundan şikâyet edilen, kat hizasını tutturamayan asansörler de adaydır. Hidrolik asansörlerde durum farklıdır; bu sistemlerde halatlı makine yerine pompa ünitesi ve valf bloğu ele alınır. Asansörün genel durumu kötüyse motoru tek başına değiştirmek yerine asansör modernizasyonu seçeneğini tartın.
Dişlisiz makinenin faydaları
- Sessiz çalışma – Dişli kutusu olmadığı için makine dairesinden gelen ses ve titreşim azalır.
- Sürüş konforu – Frekans kontrolüyle yumuşak kalkış, dengeli seyir ve hassas kat duruşu sağlanır.
- Daha az bakım – Dişli yağı değişimi ve dişli aşınması gibi bakım kalemleri ortadan kalkar.
- Enerji verimliliği – Eski redüktörlü makinelere göre genellikle daha az enerji harcanır.
- Parça bulunabilirliği – Güncel makinelerin yedek parçasına ulaşmak eski modellere göre kolaydır.
Motor değişiminde kapsam
- Dişlisiz motor (makine) değişimi
- Kumanda panosu (frekans invertörlü)
- Taşıyıcı halatların değişimi (gerekiyorsa)
- Paraşüt fren ve hız regülatörü kontrolü
- Acil kurtarma (akülü) ünitesi
- Mühendislik, proje ve belgelendirme
Maliyeti neler etkiler?
Motor değişimi bedelini makinenin kapasitesi ve markası, panonun da değişip değişmeyeceği, halatların durumu ve makine dairesine erişim kolaylığı belirler. Makinenin makine dairesine taşınması için vinç veya özel taşıma gerekirse maliyet artar.
Fiyat modelimizde dişlisiz motor (makine) değişimi kalemi yaklaşık 260.000 TL (tahmini, KDV hariç) olarak yer alır. Pano ile birlikte düşünüldüğünde 6 duraklı bir asansörde frekans invertörlü pano kalemi yaklaşık 135.000 TL eklenir ve iki kalemin toplamı yaklaşık 395.000 TL (tahmini, KDV hariç) olur; asansörün yaşı ve tipi bu tutarı değiştirir. Kesin fiyat keşiften sonra netleşir. Fiyat sayfasına bakabilir, maliyet hesaplayıcıyla binanıza özel aralığı görebilirsiniz.

Makine seçiminden devreye almaya beş adım
Asansörünüzün bilgilerini değerlendirir, keşfi planlarız; yetkili servis ekibi makine dairesini, halatları ve panoyu inceler.
Teklifte makinenin markası, gücü ve garanti süresi yazmalı; pano ve halat gerekiyorsa ayrı kalem olarak gösterilmeli.
Kat malikleri kurulu motor ve pano seçeneklerini birlikte değerlendirir; sözleşme yetkili servisle imzalanır.
Makinenin taşınmasını, montajını ve ayarlarını yetkili servis yapar; asansör bu süre boyunca kullanım dışıdır.
Yetkili servis devreye alma testlerini tamamlar ve belgeleri teslim eder; yeni makine sonraki periyodik kontrolde incelenir.
Motor değişimi hakkında sık sorulanlar
Dişlisiz makineler eski dişli makinelere göre genellikle daha verimli çalışır, ancak kesin bir oran vermek yanıltıcı olur. Tasarruf; asansörün günlük sefer sayısına, kat sayısına, eski makinenin durumuna ve panonun frekans kontrollü olup olmamasına bağlıdır. Firmadan seçtiği makinenin teknik verilerini isteyebilirsiniz.
Her durumda zorunlu değildir, ancak dişlisiz makine hız kontrolü için frekans invertörü ister. Mevcut pano bu kontrolü sağlayamıyorsa pano da değişmelidir; eski röleli panolarda bu çoğu zaman gerekir. Keşif raporunda panonun yeni makineyle uyumunun yazılı olarak belirtilmesini isteyin; birden fazla teklif alırsanız her birinde bu uyumun yazılı yer almasına dikkat edin.
Hidrolik asansörlerde kabini halatlı bir makine değil, hidrolik pompa ve piston hareket ettirir. Bu nedenle sorun genellikle pompa ünitesi, yağ kaçağı veya valf bloğu tarafındadır. Fiyat modelimizde hidrolik asansörler için ayrı bir valf bloğu yenileme kalemi bulunur; ayrıntılar için asansör revizyonu sayfasına bakabilirsiniz.
Kapalı kalma süresi makinenin tedarikine, makine dairesine taşınma koşullarına ve panonun da değişip değişmediğine göre farklılaşır. Söküm, yeni makine sahaya gelmeden başlamamalıdır. Tahmini takvimi firmadan yazılı olarak isteyin; kesin süre keşiften sonra belli olur.
Garanti süresi ve kapsamı yazılı teklifte ve sözleşmede belirtilir. Teklifleri karşılaştırırken üç şeyi sorun: garanti süresi, garantinin işçiliği kapsayıp kapsamadığı ve garanti süresince bakımı kimin yapacağı. Bu bilgileri sözleşmeye yazdırmak ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.
Motor değişimine eşlik eden hizmetler

Frekans invertörlü pano, acil kurtarma ve kolay arıza teşhisi.
Motor, pano, kapı ve kabin tek projede birlikte yenilenir.
Gövde ve kuyu korunur; güvenlik donanımı ile kumanda yenilenir.
Aylık bakım için belgeli yetkili servisle doğru sözleşme.
