Asansör Etiket Renkleri: Yeşil, Mavi, Sarı ve Kırmızı

Kısa cevap: dört renk, dört sonuç sınıfı

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 11'e göre asansör etiket renkleri yıllık periyodik kontrolün sonucunu gösterir: yeşil kusursuz, mavi hafif kusurlu, sarı kusurlu, kırmızı ise güvensiz demektir. Kırmızı etiketli asansörü kullandıramazsınız; en fazla 60 gün içinde güvenli hâle getirmeniz gerekir. Sarı etikette eksikler için en fazla 120 gün vardır; mavi etikette ise eksikler bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir.

Bu rehberde her rengin yönetmelikteki tanımını ve süre dolunca olanları bulacaksınız. Yönetici, kat maliki ya da tesis sorumlusuysanız hangi adımı ne zaman atacağınızı da göreceksiniz. Etiketinizin rengini biliyorsanız doğrudan ilgili başlığa geçebilirsiniz.

Etiketi kim takar, ne zaman takar?

Etiketi, asansörün periyodik kontrolünü yapan A tipi muayene kuruluşu iliştirir. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 4/c, 8/1 ve 9'a göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bu kuruluşu yetkilendirir. Kuruluş bölgedeki belediye ya da il özel idaresiyle protokol imzalar ve kontrolü yapar. Belediye kontrolü bizzat yapmaz; protokolü imzalar ve gerekirse mühürleme işlemini uygular.

Periyodik kontrol yılda en az bir kez yapılır (md. 8/1, 16/1). Muayene görevlisi asansörü kontrol listesine göre inceler, bulgularını bir rapora yazar ve sonuç sınıfına uygun renkteki bilgi etiketini asansöre iliştirir. Rapor; bina sorumlusuna, ilgili idareye ve asansörün bakımını yapan firmaya iletilir (md. 24/1).

Etiketin rengi raporun özetidir; hangi eksikliğin bulunduğunu ise raporun kendisi gösterir. Etiketi gördüğünüz gün raporu da isteyin ve dosyalayın: teklif alırken, kat malikleri toplantısında ve takip kontrolünde bu belgeye ihtiyacınız olacak.

Periyodik kontrolün kapsamı, ücreti ve hazırlık adımları için asansör periyodik kontrolü rehberimize bakabilirsiniz.

Dört rengin resmî tanımı ve süreleri

Aşağıdaki tablo yönetmelikteki tanımları ve süreleri özetler. Sarı ve kırmızı etiketteki süreler takvim günüdür ve periyodik kontrol raporunun bina sorumlusuna iletildiği tarihten itibaren işler (md. 24/1-2).

Tablodaki madde numaraları Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne aittir. Sürenin başlangıcı konusunda tereddüt varsa daha erken tarihi, yani etiketin takıldığı günü esas alarak plan yapmak güvenli taraftır.

Yeşil etiket: kusursuz

Yeşil etiket, muayene kuruluşunun asansörü kusursuz bulduğunu gösterir. Giderilmesi gereken bir uygunsuzluk olmadığı için yönetmelik bu renk için bir süre öngörmez.

Bina yönetimi ne yapmalı?

• Aylık bakımı aksatmayın: bakım sözleşmesi imzaladığınız yetkili servis asansörün bakımını ayda en az bir kez yapmalıdır (Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 4/e, 14/1).
• Raporu ve bakım formlarını saklayın; bir sonraki kontrolde karşılaştırma için işe yarar.
• Bir sonraki periyodik kontrolün yaklaşık tarihini yönetim takvimine not edin.

Mavi etiket: hafif kusurlu

Mavi etiket, asansörde hafif kusur niteliğinde uygunsuzluklar bulunduğunu gösterir. Asansör kullanılmaya devam eder; bu eksiklerin bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır (md. 11/10). Yönetmelik mavi etiket için sabit bir gün sayısı ya da ayrı bir takip kontrolü öngörmez.

Süre uzun göründüğü için mavi etiket sık ertelenir. Oysa giderilmeyen hafif bir eksik, aşınma ilerledikçe bir sonraki kontrolde daha ağır bir sınıfta değerlendirilebilir.

Bina yönetimi ne yapmalı?

• Raporda yazan maddeleri bakım firmanızla birlikte gözden geçirin; hangilerinin bakım kapsamında, hangilerinin ayrı teklif gerektirdiğini netleştirin.
• Ayrı teklif gerektiren işleri yıllık bütçeye koyun ve kontrol tarihinden birkaç ay önce tamamlatın.
• İşin yapıldığını gösteren belgeleri bir sonraki kontrol için hazır tutun.

Sarı etiket: kusurlu

Sarı etiket, asansörün kusurlu olarak sınıflandırıldığını gösterir. Asansör kullanılabilir, ancak uygunsuzlukların en fazla 120 gün içinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanmalıdır (md. 11/8). Süre sonunda A tipi muayene kuruluşu takip kontrolü yapar; eksikler giderilmemişse asansör, kırmızı etiketteki gibi mühürlenerek hizmetten men edilir (md. 11/8, 24/2).

Yani sarı etiketin sonucu, süresi kaçırıldığında kırmızı etiketle aynıdır. 120 gün; teklif toplamak, kat malikleri kurulunu toplamak ve parça tedarik etmek için yeterli ama bol bir süre değildir.

Bina yönetimi ne yapmalı?

• İlk iki hafta içinde raporu yetkili firmalarla paylaşıp keşif ve teklif isteyin.
• Gerekiyorsa kat malikleri kurulunu ilk ay içinde toplayın ve masraf paylaşımını karara bağlayın.
• Uzun tedarik süresi olan parçaları erkenden sipariş ettirin; işi takip kontrolünden önce bitirecek biçimde planlayın.

Sarı etiket eksikliklerini ve tipik çözümleri sarı etiket eksiklik giderme sayfasında bulabilirsiniz.

Kırmızı etiket: güvensiz

Kırmızı etiket, asansörün güvensiz bulunduğunu gösterir ve en ciddi sonuçtur. Bu asansörün kullanımına bina sorumlusunca izin verilmez; asansörün en fazla 60 gün içinde güvenli hâle getirilmesi gerekir (md. 11/6). Güvensiz asansör bu süre içinde güvenli hâle getirilmeden kullandırılırsa doğacak can ve mal kaybından bina sorumlusu sorumludur (md. 11/7).

60 günün sonunda muayene kuruluşu takip kontrolü yapar. Asansör güvenli hâle getirilmemişse ilgili idare asansörün ana besleme elektriğini keserek mühürler (md. 11/6, 24/1).

Bina yönetimi ne yapmalı?

• Asansörü aynı gün kullanıma kapatın, kabine ve kat kapılarına uyarı asın.
• Raporu ilk hafta içinde yetkili firmalarla paylaşın ve keşif isteyin.
• Kararı, uygulamayı ve belgeleri 60 günün içine sığacak biçimde takvime bağlayın.

Gün gün plan için kırmızı etiket yol haritası yazımızı, çözüm süreci için kırmızı etiket giderme sayfasını inceleyin.

Süre dolduğunda: takip kontrolü ve mühürleme

Sarı ve kırmızı etiketli asansörlerde süre bitince muayene kuruluşu takip kontrolü yapar. Birinci takip kontrolü için bina sorumlusundan ayrıca ücret istenemez. İkinci ve sonraki takip kontrollerinin ücretini ilgili idare ile muayene kuruluşu protokolle belirler. Bu ücret periyodik kontrol ücretini geçemez (md. 9/7, 24/5).

Takip kontrolünde asansör hâlâ güvenli değilse ilgili idare, yani belediye ya da il özel idaresi, asansörün elektriğini keserek mühürler ve bir tutanak düzenler. Tutanağın birer nüshası muayene kuruluşuna ve bina sorumlusuna verilir (md. 11/6, 26/3).

Mühürlenen asansör nasıl yeniden açılır?

Mühürlenen asansörde düzeltmeye başlamak için bina sorumlusu ilgili idareye ve muayene kuruluşuna başvurur. İdare, bu süre boyunca asansörün kullandırılmayacağına dair yazılı taahhüt alır ve bir defaya mahsus mühür bozma tutanağı düzenlenir. Tutanakta öngörülen düzeltme süresi en fazla 45 iş günüdür (md. 11/9). Bu süre iş günüyle sayılır; etiket süreleri ise takvim günüdür.

Etiket rengi maliyeti nasıl etkiler?

Etiket rengi tek başına bir fiyat belirlemez; maliyeti raporda yazan eksiklerin sayısı ve niteliği, durak sayısı, asansör tipi ve yaşı belirler. Genel bir eğilim olarak mavi etiketteki eksikler küçük kalemlerle giderilir; kırmızı etiketteki eksikler ise paraşüt fren ve kapı kilitleri gibi güvenlik donanımıyla ilgili olduğundan daha yüksek tutarlar gerektirir.

Kalem kalem tahmini tutarlar için asansör revizyonu ne kadar tutar rehberine, kademe kademe aralıklar için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz. Hangi eksikliğin genellikle hangi renge yol açabildiğini ise uygunsuzluk tablosunda topladık.

Sık karşılaşılan yanlış bilgiler

• “Kırmızı etikette süre çok daha kısa.” Eski yönetmeliklerden kalma farklı süreler hâlâ dolaşıyor. Yürürlükteki yönetmelikte kırmızı etiket için süre en fazla 60 gün, sarı etiket için en fazla 120 gündür.
• “Sarı etiket beklemeye alınabilir.” Sarı etiketin süresi kaçırılırsa takip kontrolünde asansör mühürlenebilir.
• “Mavi etiket önemsizdir.” Asansör kullanılabilir, ancak bina sorumlusu eksikleri bir sonraki kontrole kadar gidermek zorundadır.
• “Etiketi bakım firması verir.” Etiketi A tipi muayene kuruluşu iliştirir; bakım firması bakımı yapar ama kontrolün sonucunu belirlemez.

Eksiklerin giderilmesi için yetkili bir firmaya ihtiyacınız varsa raporunuzu değerlendirip kapsamı birlikte belirleriz; işi TSE Hizmet Yeterlilik Belgeli yetkili servis yapar. Firmayı değerlendirirken nelere bakacağınızı yetkili firma seçimi rehberinde anlattık.

Kaynaklar

• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği — Resmî Gazete 04.05.2018, sayı 30411 (tam metin)
• Yönetmeliğin resmî künyesi — mevzuat.gov.tr (değişiklik: RG 13.09.2022/31952)
• Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği — Resmî Gazete 06.04.2019, sayı 30737