Asansör bakımı neden zorunlu?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, bakımı asansör monte eden firmanın veya yetkili servisinin ayda en az bir defa yürüttüğü işlemler olarak tanımlar. Bina sorumlusu, asansörün güvenli çalışması için bakımını yaptırmaktan ve bakım ücretini ödemekten sorumludur (md. 14/1). Yönetici değişse bile bu yükümlülük binada kalır; sözleşmesiz geçen aylar hem güvenlik açığı hem de idari para cezası riski doğurabilir.
Bakımı yalnız bina sorumlusunun bakım sözleşmesi imzaladığı asansör monte eden firma veya onun yetkili servisi yapabilir. Yetkili servisin TS 12255 standardı kapsamında TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi'ne sahip olması zorunludur (md. 13/1). Sözleşmesi olmayan üçüncü kişilerin asansöre müdahalesine bina sorumlusu izin veremez.
Bakımın kapsamı ve kapsam dışı işler
Yönetmeliğe göre aylık bakım; yağlama ve temizlik, kontroller, kurtarma çalışmaları, ayarlamalar ve yıpranmaya bağlı bileşenlerin onarımı veya değişimini kapsar. Tahrik ünitesi, askı sistemi, kabin, kapı ve güvenlik aksamının değişimi ile kumanda sistemi değişikliği ise bakım sayılmaz; bu işler ayrı teklif ve anlaşma gerektirir. Bu yüzden sözleşmedeki "her şey dahil" gibi ifadelerin neyi kapsadığını yazılı olarak netleştirmek gerekir.
Kimin için, ne zaman?
Yeni yönetime geçen apartmanlar, bakım hizmetinden memnun olmayan siteler, garanti süresi bitmek üzere olan yeni binalar ve periyodik kontrolde etiket almış asansörler sözleşmelerini gözden geçirmek için doğru adaylardır. Yeni asansörler en az 3 yıl garantilidir; garanti süresi içinde başka bir firmayla bakım sözleşmesi imzalanırsa asansörü piyasaya arz eden firmanın garanti yükümlülüğü sona erer. Firma değiştirildiğinde, bina sorumlusuyla sözleşme imzalayan yeni firma asansörün durum tespit raporunu hazırlayıp bina sorumlusuna iletir (md. 10/1).
Periyodik kontrole hazırlıkla ilişkisi
Periyodik kontrol yılda en az bir kez A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır ve kontrol sonucu büyük ölçüde bakımın düzenini yansıtır. İyi bir bakım firması, kontrolden önce fark ettiği eksikleri yöneticiye bildirir ve bakım kayıtlarını düzenli tutar. Kırmızı etiketli asansöre ise güvenli hâle getirilene kadar bakım hizmeti verilemez ve bu sürede aylık bakım ücreti istenemez; eksiklerin giderilmesi için kırmızı etiket giderme ayrıca planlanır. Sarı etiketli asansörlerde de sarı etiket eksiklik giderme süreci bakımdan ayrı yürür.
Sözleşmede sorulması önerilenler
- Kapsam – Aylık bakımda hangi kontrollerin yapılacağı ve hangi işlerin ayrıca ücretlendirileceği yazılı mı?
- Yedek parça – Yıpranan parçaların bedeli bakım ücretine dahil mi, değilse fiyatı nasıl belirlenecek?
- Arıza müdahalesi – Arıza bildirim hattı ve müdahale için hedef süre sözleşmede belirtilmiş mi?
- Kurtarma – Kabinde mahsur kalma durumunda kurtarmanın nasıl organize edileceği tanımlı mı?
- Bakım kayıtları – Her ziyarette yapılan işler imzalı bakım formuyla yöneticiye teslim edilecek mi?
- Belgeler – Güncel TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi ve mesleki sorumluluk sigortası poliçesi sözleşmeye eklenmiş mi?
- Süre ve fesih – Sözleşme süresi, yenileme ve fesih koşulları açıkça yazılmış mı?
Bakım sözleşmesinde tipik kapsam
- Aylık bakım ziyareti ve imzalı bakım formu
- Yağlama, temizlik ve ayarlar
- Güvenlik devrelerinin ve kapı kilitlerinin kontrolü
- Arıza bildirimi ve müdahale
- Mahsur kalan yolcular için kurtarma çalışması
- Yıpranmaya bağlı bileşenlerin onarımı veya değişimi
- Periyodik kontrol öncesi hazırlık ve rapor takibi
Maliyeti neler etkiler?
Aylık bakım ücreti için fiyat modelimizde bir tutar yer almaz; bedel firmalar arasında değişir ve teklif alınarak belirlenir. Ücreti genellikle durak sayısı, asansör tipi ve yaşı, sözleşmeye dahil edilen yedek parçalar, arıza müdahale beklentisi ve binadaki asansör sayısı etkiler. Teklifleri karşılaştırırken yalnız aylık bedele değil, kapsam dışı bırakılan işlere de bakın. Revizyon veya parça değişimi bütçesi için revizyon fiyatları sayfasına ve maliyet hesaplama aracına göz atabilirsiniz.

Doğru bakım firmasına beş adımda geçiş
Asansör sayınızı ve mevcut sözleşmenizi değerlendiririz; yetkili servis ekibi binanıza gelip asansörü yerinde görür.
Yetkili servis, durum tespit raporuyla birlikte aylık bakım teklifini hazırlar ve kapsam dışı işleri ayrı listeler; teklifi biz size ulaştırırız.
Yönetim teklifi onaylar ve mevcut sözleşmenin bitiş tarihini dikkate alarak geçiş tarihini belirler.
Bakımı yetkili servis yürütür; her ay yapılan işler bakım formuyla yöneticiye teslim edilir.
Periyodik kontrol yaklaşırken eksikleri yetkili servisle birlikte gözden geçirirsiniz; rapor sonrası eksiklik giderme için bizden teklif isteyebilirsiniz.
Bakım sözleşmesi hakkında sık sorulanlar
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre bakım ayda en az bir kez yapılır. Yoğun kullanılan asansörlerde firma daha sık ziyaret önerebilir; bu durumda ek ziyaretlerin ücrete dahil olup olmadığını sözleşmede netleştirin. Her ziyarette yapılan işlerin bakım formuna işlenmesini isteyin.
Firmadan TS 12255 kapsamındaki güncel TSE Hizmet Yeterlilik Belgesini isteyin ve belgeyi TSE'nin doğrulama sistemlerinden kontrol edin. Mesleki sorumluluk sigortası poliçesini de sorabilirsiniz. Asansörünüzün kaydını e-Devlet'teki TSE Asansör Bina Kayıt Başvurusu ve Sorgulama hizmetinden görebilirsiniz. Ayrıntılı kontrol listesi yetkili firma seçimi rehberindedir.
Önce mevcut sözleşmenizdeki süre ve fesih koşullarını okuyun. Yeni firma, sözleşme imzalanmadan önce asansörün durum tespit raporunu hazırlayıp size iletir; bu rapor devralınan eksikleri kayda geçirmek için önemlidir. Geçiş tarihinde asansörün bir gün bile sözleşmesiz kalmamasına dikkat edin.
Kapsamaz. Yönetmeliğe göre tahrik ünitesi, askı sistemi, kabin, kapı ve güvenlik aksamının değişimi ile kumanda sistemi değişikliği bakım sayılmaz. Bu işler ayrı teklif ve sözleşmeyle yapılır. Periyodik kontrol raporunda bu tür eksikler çıktıysa asansör revizyonu sayfasındaki süreci izleyebilirsiniz.
Yönetmelik, bakım ve onarım işlerinden kaynaklanan ihmallerde sorumluluğu bakım sözleşmesi imzalanan firmaya verir. Bina sorumlusunun da tehlikeli bir durumu bakım firmasına bildirme ve müdahaleye kadar güvenlik tedbiri alma yükümlülüğü vardır. Somut bir olayda sorumluluğun nasıl paylaşılacağı hukuki değerlendirme gerektirir.
Bakımın ötesinde gerekebilecek hizmetler

Kusurlar 120 gün içinde, kırmızıya düşmeden planlı giderilir.
Güvensiz bulunan asansörde eksikler 60 gün dolmadan giderilir.
Gövde ve kuyu korunur; güvenlik donanımı ile kumanda yenilenir.
Frekans invertörlü pano, acil kurtarma ve kolay arıza teşhisi.
