Kırmızı etiket ne anlama gelir?
Kırmızı etiket, periyodik kontrolde asansörün güvensiz bulunduğunu gösterir. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre kırmızı etiketli asansörün kullanımına bina sorumlusunca izin verilmez (md. 11/6). Yani etiket iliştirildiği andan itibaren asansör kapatılmalı, kabine ve kat kapılarına kullanım dışı uyarısı asılmalıdır.
Bu kural yöneticiyi doğrudan ilgilendirir: güvensiz asansörün güvenli hâle getirilmeden kullandırılmasından doğacak can ve mal kayıplarından bina sorumlusu sorumludur (md. 11/7). Yönetmeliğe aykırı davranan bina sorumlusuna ayrıca idari para cezası uygulanabilir.
60 gün, takip kontrolü ve mühürleme
Kırmızı etiketli asansörün en fazla 60 gün içinde güvenli hâle getirilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Süre, periyodik kontrol raporunun bina sorumlusuna iletildiği tarihten itibaren takvim günü olarak işler; 60 günün sonunda A tipi muayene kuruluşu takip kontrolü yapar (md. 24/1). Birinci takip kontrolü için bina sorumlusundan ayrıca ücret istenemez.
Takip kontrolünde asansör hâlâ güvenli değilse ilgili idare (belediye) ana beslemenin elektriğini keserek asansörü mühürler. Mühürlenen asansörde düzeltmeye başlamak için bina sorumlusu ilgili idareye ve muayene kuruluşuna başvurur, asansörü bu sürede kullandırmayacağını yazılı olarak taahhüt eder. Bir defaya mahsus mühür bozma tutanağı düzenlenir ve düzeltme süresi en fazla 45 iş günüdür (md. 11/9). Kalan günleri görmek için kırmızı etiket süre hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Periyodik kontrolde güvenliği doğrudan etkileyen alanlar
Hangi eksiğin hangi sınıfa girdiğine raporu hazırlayan muayene kuruluşu karar verir; tek bir madde için kesin etiket rengi söylemek doğru olmaz. Periyodik kontrolde incelenen ve ciddi eksik bulunduğunda genellikle kırmızı etikete yol açabilen alanlar şunlardır:
- Kat kapısı kilitleri ve kapı açıkken hareketi engelleyen güvenlik kontakları
- Paraşüt fren ve hız regülatörü
- Acil alarm ve kabin içi iletişim
- Kuyu ve makine dairesi aydınlatması
- Kapı ışık perdesi (fotosel) ve güvenlik hattı
- Taşıyıcı halatlar, acil kurtarma imkânı ve topraklama
Kırmızı etiketli asansör için yol haritası
- 0-2. gün: Asansörü kullanıma kapatın. Kabine ve kat kapılarına kullanım dışı uyarısı asın; kontrol raporunu yöneticide toplayın.
- 1-10. gün: Keşif ve teklif alın. Raporu yetkili firmalarla paylaşın, keşif sonrası kalem kalem teklif isteyin.
- 7-18. gün: Kararı alın. Yönetim veya kat malikleri kurulu teklifi onaylasın, masraf paylaşımını belirlesin.
- 15-45. gün: Uygulama. Yetkili servis eksiklikleri giderir; parça tedarik süresini sözleşmeye yazdırın.
- 45-55. gün: Tamamlama ve belgeler. Firmadan yapılan işlerin listesini ve belgelerini alın, takip kontrolüne hazırlanın.
- 60. gün: Takip kontrolü. Muayene kuruluşu asansörü yeniden kontrol eder. İlk takip kontrolü için ayrıca ücret istenmez.
Bu takvim önerilen bir iş planıdır; yasal sınır 60 gündür. Adımların ayrıntılı anlatımı için kırmızı etiket aldık, ne yapmalıyız? rehberini okuyabilirsiniz.
Eksiklik gidermede tipik kapsam
- Kat kapısı kilitlerinin yenilenmesi
- Paraşüt fren ve hız regülatörü
- Acil alarm ve iki yönlü iletişim sistemi
- Kuyu aydınlatması ve elektrik tesisatı
- Kabin kapısı ışık perdesi (fotosel)
- Mühendislik, proje ve belgelendirme
Raporunuzdaki maddeler bu listeden farklı olabilir; yetkili servis yalnız raporda yazan ve keşifte doğrulanan eksikleri fiyatlandırır.
Maliyeti neler etkiler?
Kırmızı etiket giderme bedeli rapordaki madde sayısına, durak sayısına (kilitler durak başına fiyatlanır), asansörün yaşına ve tipine göre değişir. Paraşüt fren ve hız regülatörü gibi kalemler toplamı belirgin biçimde artırır. Rapor asansörün genel olarak yıprandığını gösteriyorsa firma kapsamlı revizyon önerebilir; iki teklifi yan yana değerlendirmek faydalıdır.
Fiyat modelimizde kısmi eksiklik giderme 30.000 TL'den başlar (tahmini, KDV hariç). Tipik bir örnek olarak 6 duraklı, 20-30 yaşında bir insan asansöründe kırmızı etiket eksiklerinin giderilmesi yaklaşık 135-200 bin TL (tahmini, KDV hariç) tutar. Kesin fiyat keşiften sonra belli olur. Fiyat sayfasına ve maliyet hesaplayıcıya göz atabilirsiniz.

60 gün dolmadan beş adım
Raporunuzu değerlendirir, keşfi planlarız; yetkili servisin mühendisi rapordaki eksikleri yerinde doğrular.
Yetkili servis yalnız raporda yazan maddeleri kalem kalem fiyatlandırır; parça tedarik süresini teklifte ayrıca belirtir.
Süre kısıtlı olduğu için önerilen planda yönetim kararı ilk iki hafta içinde alınır; sözleşme yönetim ile yetkili servis arasında yapılır.
Eksikleri yetkili servis giderir; asansör bu dönemde zaten kapalı olduğundan işler kesintisiz ilerleyebilir.
Yetkili servisin teslim ettiği belgelerle hazırlanırsınız; muayene kuruluşu 60 günün sonunda asansörü yeniden kontrol eder.
Kırmızı etiket hakkında sık sorulanlar
Hayır. Yönetmeliğe göre kırmızı etiketli asansörün kullanımına bina sorumlusu izin vermez. Güvenli hâle getirilmeden kullandırılan asansörde doğacak can ve mal kayıplarından bina sorumlusu sorumludur. Taşınma veya hasta nakli gibi zorunlu durumlarda da asansörü açmak yerine başka bir çözüm aranmalıdır.
Süre, periyodik kontrol raporunun bina sorumlusuna iletildiği tarihten itibaren takvim günü olarak işler. Rapor tarihini bilmiyorsanız etiket tarihini yaklaşık başlangıç kabul edebilirsiniz; kesin tarih için raporu esas alın. Kalan günleri süre hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Kırmızı veya sarı etiketli asansörün birinci takip kontrolü için bina sorumlusundan ayrıca ücret istenemez. İkinci ve sonraki takip kontrollerinin ücreti, ilgili idare ile muayene kuruluşu arasındaki protokole göre belirlenir ve periyodik kontrol ücretini geçemez. Bu yüzden eksikleri ilk takip kontrolüne yetiştirmek bütçe açısından da önemlidir.
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre kırmızı etiketli asansöre, güvenli hâle getirilene kadar bakım hizmeti verilemez ve bu süre boyunca aylık bakım ücreti talep edilemez. Eksiklik giderme işi bakımdan ayrı, ayrıca sözleşmesi yapılan bir iştir. Ayrıntılar için bakım sözleşmesi sayfasına bakın.
Takip kontrolünde güvenli hâle getirilmemiş asansörü ilgili idare elektriğini keserek mühürler. Düzeltmeye başlamak için ilgili idareye ve muayene kuruluşuna başvurulur, asansörün kullandırılmayacağı yazılı olarak taahhüt edilir. Bir defaya mahsus düzenlenen mühür bozma tutanağıyla en fazla 45 iş günü düzeltme süresi tanınır.
Eksiklikleri yetkili bir asansör firması giderir; mevcut bakım firmanız bu yetkiye sahipse o da teklif verebilir. Farklı bir firmayla çalışacaksanız, sözleşmesi olmayan firmaların asansöre müdahalesine izin verilemeyeceğini unutmayın. Firmanın belgelerini yetkili firma seçimi rehberindeki adımlarla kontrol edebilirsiniz.
Kırmızı etiketten sonra gerekebilecek hizmetler

Kusurlar 120 gün içinde, kırmızıya düşmeden planlı giderilir.
Gövde ve kuyu korunur; güvenlik donanımı ile kumanda yenilenir.
Tam otomatik kabin ve kat kapılarıyla daha güvenli kullanım.
Aylık bakım için belgeli yetkili servisle doğru sözleşme.
