Asansör Kuyu Ölçüleri: Kabin ve Kuyu Boyutları

Kısa cevap: asansör kuyu ölçüleri ne olmalı?

Asansör kuyu ölçüsü, asansörün kapasitesine ve tahrik türüne göre projede belirlenir. İmar yönetmeliği yalnız asgari kabin ve kapı ölçülerini verir: tek asansörlü binada kabin dar kenarı en az 1,20 m, alanı en az 1,80 m² olmalıdır. Referans olarak, 630 kg'lık bir asansör için Bakanlık birim fiyat tanımı yaklaşık 2000 × 2100 mm kuyu kesiti kabul eder.

Son güncelleme: 2 Ekim 2026. Teknik gözden geçirme: Mühendis Adı Soyadı

Asansör kuyusu nedir?

Asansör kuyusu, kabinin ve karşı ağırlığın yukarı aşağı hareket ettiği, genellikle betonarme dikey boşluktur. Kuyunun iç ölçüsü, seçilen asansörün boyutuna göre projede belirlenir. Kılavuz raylar, kat kapıları ve gerekirse tahrik makinesi bu kuyuya monte edilir.

Müteahhidin elindeki en güvenilir kaynak, montaj firmasının yazılı kuyu çizimidir. Çizimde kuyunun iç ölçüsü, kuyu dibi ve üst boşluk gibi bilgiler yer alır. Çizimi mimarınıza da iletin; böylece mimari projedeki asansör kuyu ölçüleri ile montaj çizimi aynı olur.

Kuyu bir kez inşa edildikten sonra ölçüsünü değiştirmek zordur. Bu nedenle müteahhitler için en önemli iş, kuyu ölçüsünü inşaattan önce netleştirmektir. Aşağıdaki iki tablo size iki farklı kaynağı gösterir: yönetmelik asgarileri ve resmî bir referans tanımı.

Asansör kuyusu boyutları nasıl okunur?

Asansör kuyusu boyutları, kuyunun iç yatay ölçüsünü ve yüksekliğini anlatır. İç yatay ölçü, kabinin genişliğinden ve derinliğinden büyüktür. Çünkü kuyuda kabinin yanında kılavuz raylar ve karşı ağırlık için de yer gerekir. Bu nedenle kabin ölçüsünü bilmek, asansör kuyu ölçülerini tahmin etmeye yetmez. Örneğin Bakanlık tanımında yaklaşık 1100 × 1400 mm kabin için yaklaşık 2000 × 2100 mm kuyu kabul edilir.

Fark, sistemin yapısına göre değişir. Makine dairesiz asansörde tahrik makinesi kuyunun içine girer; bu durum kuyu ölçüsünü etkileyebilir. Ancak her sistem için aynı fark geçerli olmaz. Bu yüzden yalnızca seçtiğiniz sistemin yazılı kuyu çizimine güvenin.

Kabin ve kapı için asgari ölçüler nelerdir?

İmar yönetmeliği, kuyunun iç ölçüsünü değil kabin ve kapı ölçülerini belirler. Tek asansörlü binada kabinin dar kenarı en az 1,20 m, alanı en az 1,80 m² olmalıdır. Kapının net geçişi en az 0,90 m'dir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 34/2).

Birden çok asansör varsa asansör sayısının yarısı, aşağı yuvarlanarak, bu ölçüde yapılır. Örneğin üç asansörlü binada bir asansörün bu asgari ölçüde olması gerekir. Sahanlık ölçüsü kapı tipine göre değişir: sürgülü kapıda en az 1,20 m, dışa açılan kapıda en az 1,50 m.

630 kg'lık referans asansörün kuyu ölçüsü nedir?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2026 inşaat ve tesisat birim fiyatlarında insan asansörü için bir poz tanımı vardır (poz 35.710.1100: 630 kg, makine daireli). Bu tanım kuyu ve kabin için yaklaşık ölçüler verir.

Kabin ölçüsü olan yaklaşık 1100 × 1400 mm, 1,54 m² alan eder; bu değer tanımdaki 1,45–1,66 m² aralığının içindedir. Bu bir kamu poz tanımıdır, yönetmelik değildir. Ölçüler yaklaşıktır ve projeye göre kesinleşir.

İki tablo neden aynı değerleri vermiyor?

İki tablo farklı amaçlara hizmet eder. İmar yönetmeliği, tek asansörlü binada asgari kabin ölçüsünü belirler. Bakanlık birim fiyat tanımı ise kamu ihalelerinde fiyat hesabı için bir referans asansörü tarif eder.

Referans kabinin 1,10 m olan dar kenarı ile 1,54 m² olan alanı, imar yönetmeliğindeki tek asansörlü bina asgarisinin (1,20 m ve 1,80 m²) altında kalır. Tanımın kendisi de kapı genişliği ve kabin alanı hesabında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 34 hükümlerinin göz önünde bulundurulacağını belirtir. Bu nedenle birim fiyat tanımındaki ölçüyü proje ölçüsü olarak kullanmayın. Projenizde hangi ölçünün esas alınacağını mimarınızla ve ilgili idareyle netleştirin. Montaj firması da seçtiği sistem için kendi kuyu ölçülerini yazılı verir.

Asansör kuyu derinliği ne anlama gelir?

Asansör kuyu derinliği, çoğu zaman kuyunun en alt durağın altında kalan kısmını, yani kuyu dibini anlatır. Bu ölçü sisteme, hıza ve tahrik türüne göre değişir. Bu rehber rakam vermez; çünkü değer üreticinin teknik verisine ve projeye bağlıdır.

Müteahhit olarak bu ölçüyü inşaattan önce yazılı almanız gerekir. Kuyu dibi betonu döküldükten sonra düzeltmek zordur. Bu nedenle yazılı çizimi mimarınızla birlikte kontrol edin.

Makine dairesi ölçüleri nasıl belirlenir?

Makine dairesi ölçüleri yalnızca makine dairesi olan asansörlerde söz konusudur. Makine dairesiz asansörde tahrik makinesi kuyunun içindedir ve ayrı bir makine dairesi gerekmez. Makine daireli sistemde ise alanı üreticinin teknik verisi ve proje belirler.

Bu rehberde makine dairesi için ölçü vermiyoruz. Sonradan değiştirmek pahalı olabileceğinden, makine dairesi gerekiyorsa yerini ve ölçüsünü proje aşamasında netleştirin. Fiyat etkisi için asansör fiyatları rehberine bakabilirsiniz.

Kuyu dibi ve üst boşluk ölçüleri nasıl belirlenir?

Kuyu dibi, kabinin en alt durağın altında kalan boşluktur. Üst boşluk ise kabinin en üst durağın üstünde kalan boşluktur. Bu iki ölçü, asansörün hızına, tahrik türüne ve seçilen sisteme göre değişir. Bu sayfada ölçü vermiyoruz, çünkü bu değerler üreticinin ve projenin teknik verisine bağlıdır.

Yeni asansörlerin yapım ve montajında TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 standartları esas alınır. Kuyu dibi ve üst boşluk ölçüsü için montaj firmasından, seçtiği asansör modeline ait yazılı kuyu çizimi isteyin. Makine dairesiz asansörde makine kuyunun içinde olduğu için kuyu ölçüsünü dikkatle teyit edin; ayrıntı için makine dairesiz asansör sayfasına bakın.

Asansör kuyu ölçüleri hatalı olursa ne olur?

Kuyu ölçüsü projeye uymazsa iki yol kalır: kuyuyu düzeltmek ya da asansör seçimini değiştirmek. İkisi de zaman ve maliyet getirir. Örneğin kuyu dar kalırsa daha küçük kabinli bir sistem gerekebilir. Bu durumda kapasite ve kullanım rahatlığı da değişir. Bu yüzden kuyu betonunu dökmeden önce ölçüyü montaj firmasıyla birlikte kontrol edin.

Kuyunun düşey doğrultuda düzgün olması da önemlidir. Sapma, montaj sırasında ek işçiliğe yol açabilir. Bu nedenle inşaat ekibiyle montaj firması arasında yazılı bir ölçü teyit tutanağı yapmanızı öneririz.

Asansör kuyu ölçülerini teklif aşamasında nasıl teyit edersiniz?

1. Kapasiteyi ve durak sayısını belirleyin. Bu iki bilgi kuyunun boyutunu ve derinliğini şekillendirir.
2. Asgari ölçüleri kontrol edin. Kabin ve kapı ölçülerini imar yönetmeliğindeki asgarilerle karşılaştırın.
3. Yazılı kuyu çizimi isteyin. Montaj firması, seçtiği sistem için kuyu iç ölçüsünü, kuyu dibini ve üst boşluğu yazılı vermelidir.
4. İnşaat öncesi teyit edin. Kuyu betonu dökülmeden önce ölçüyü mimar ve firmayla birlikte kontrol edin.

Kapasite ve hız seçimi için yeni binada asansör seçimi rehberine, ölçünün fiyata etkisi için asansör fiyatları rehberine göz atın. Talebinizi alıyor ve yazılı teklifi size ulaştırıyoruz; keşif ve uygulama TSE Hizmet Yeterlilik Belgeli yetkili servis ekipleriyle yapılır. Tüm süreci yeni asansör montajı sayfasında görebilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehberde kuyu ve kabin ölçüleri ile ilgili iddialar aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır. Madde numaraları Resmî Gazete'de yayımlanan metne göredir. Güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden de kontrol edebilirsiniz.

• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği — Resmî Gazete 03.07.2017, sayı 30113; md. 34/2 (asgari kabin ve kapı ölçüleri)
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2026 inşaat ve tesisat birim fiyatları — poz 35.710.1100 (insan asansörü, 630 kg, makine daireli); kamu poz tanımıdır, yönetmelik değildir
• Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) — Resmî Gazete 29.06.2016, sayı 29757